Wystawa „Jerzy Fedorowicz i Ludmiła Popiel. Poza obrazem”

Wystawa jest najobszerniejszą jak dotąd prezentacją twórczości i działalności społecznej Jerzego Fedorowicza i Ludmiły Popiel – dwojga wybitnych postaci ogólnopolskiego ruchu artystycznego drugiej połowy XX wieku. Należąc do grona pionierów powojennego środowiska plastycznego w Koszalinie, związani byli z tym miastem przez większość życia i niemal cały okres pracy zawodowej. To oni zainicjowali spotkania w Osiekach – cykliczne wydarzenia organizowane w latach 1963-1981, realizujące nową wówczas formułę imprezy, integrującej plastyków, naukowców i teoretyków sztuki, a także popularyzującej wśród szerszej publiczności zagadnienia artystycznego nowatorstwa. Osieki stały się barometrem przemian zachodzących w polu sztuki w Polsce, a Fedorowicz i Popiel – odpowiedzialni za kształt programowy najważniejszych edycji imprezy – zasługują na miano twórców epoki plenerów i sympozjów lat 60. i 70. ubiegłego stulecia.

Ekspozycja umożliwia wgląd w złożoną i wielokierunkową ewolucję języków wizualnych, jakimi posługiwali się Fedorowicz i Popiel. Ich związek z malarską metaforą, taszyzmem, abstrakcją geometryczną, konceptualizmem i działaniami partycypacyjnymi świadczy o rozległości zainteresowań pary twórców – partnerów życiowych i artystycznych – realizujących dzieła zarówno indywidualnie, jak i w duecie. Granica i jej przekroczenie, współistnienie fizycznej materii i refleksji teoretycznej, iluzje poznawcze i percepcyjne, projektowanie spekulatywne, niejednoznaczność podziałów przestrzennych i kategorii pojęciowych – to tylko niektóre wątki twórczości dwojga artystów, na których koncentruje się wystawa.

Tytuł – Poza obrazem – odnosi się do wypowiedzi Popiel na temat jej prac z cyklu Labirynty. Dzieło malarskie w ujęciu artystki stanowiło zalążek procesu, znajdującego rozwinięcie w rzeczywistości pozaobrazowej. Owo otwarcie na nieznane stanowi centralny motyw ekspozycji, zachęcającej publiczność do krytycznego spojrzenia nie tylko na zapisane w słowach i rzeczach historie, ale również na cywilizacyjne problemy dnia dzisiejszego.

Ekspozycja zorganizowana jest w dwóch salach wystawowych i podzielona została na kilka stref, grupujących dzieła sztuki, dokumentację działań, projekty, szkice i fotografie, dające wgląd w bogactwo teorii i praktyki artystycznej oraz działalność społeczno-organizacyjną i projektową Jerzego Fedorowicza i Ludmiły Popiel.

Dawne zagadnienia nadal aktualne

Choć wystawa ma charakter retrospektywny, jej celem nie jest jedynie historyczne podsumowanie dorobku artystów. Twórczość Popiel i Fedorowicza podejmowała zagadnienia, które pozostają zaskakująco aktualne również współcześnie. Z dużą wrażliwością analizowali konsekwencje postępu technologicznego, relacje człowieka ze środowiskiem naturalnym oraz wpływ dynamicznych przemian cywilizacyjnych na rozwój jednostek. Uniwersalność tych problemów sprawia, że ich dorobek zachowuje wyjątkową aktualność i może stać się ważnym głosem we współczesnej debacie o miejscu człowieka w świecie.

Głównym celem projektu jest przywrócenie należnego miejsca Ludmile Popiel i Jerzemu Fedorowiczowi w historii polskiej sztuki oraz ukazanie pełnego spektrum ich działalności – artystycznej, projektowej, organizacyjnej i społecznej. Wystawa jest formą nie tylko upamiętnienia pionierów koszalińskiego środowiska artystycznego, lecz także próbą ponownego odczytania ich dorobku w kontekście współczesnych badań nad sztuką XX wieku.

Katalog wystawy

Ekspozycji towarzyszyć będzie bogato ilustrowany katalog zawierający eseje popularnonaukowe oraz reprodukcje prezentowanych prac. Program wydarzeń uzupełnią sesja naukowa, spotkanie wspomnieniowe, oprowadzania kuratorskie oraz działania edukacyjne skierowane do różnych grup odbiorców.